dieta w profilaktyce ≠ dieta podczas leczenia onkologicznego

Podczas aktywnego leczenia onkologicznego (chemio / radio / immunoterapia / leczenie operacyjne)

organizm funkcjonuje inaczej niż w stanie zdrowia czy remisji.

To inne cele żywieniowe, odmienne zapotrzebowanie na energię i składniki odżywcze,

inna tolerancja wielu produktów spożywczych.

DIETETYK ONKOLOGICZNY

mgr Justyna Bielka-Grocka

02 marca 2026

Wysokobiałkowe placuszki - przepis i wskazówki dla Pacjentów onkologicznych na diecie lekkostrawnej

Żywienie w chorobie nowotworowej

PRZEPISY

Wysokobiałkowe, lekkostrawne placuszki - zapraszam po prosty i sprawdzony przepis, odpowiedni dla Pacjentów onkologicznych podczas leczenia.

Przygotowałam także dodatkowe wskazówki, na które warto zwrócić uwagę, a na początek krótki

komentarz co do obecności słodkich smaków w diecie Pacjenta onkologicznego,

jako że wokół tego tematu narosło wiele mitów i obaw. Oczywiście w diecie należy minimalizować spożycie cukrów prostych, to nie ulega wątpliwości. Jednak często pojawia się też przekonanie, że całkowicie należy wyeliminować również wszelkie produkty, posiłki i przekąski o słodkim smaku, ogólnie wszystko, co ze słodkim się kojarzy.

Tymczasem w praktyce podejście zero-jedynkowe rzadko przynosi dobre efekty - zwłaszcza w sytuacji obniżonego lub zmiennego apetytu, zmian smaku, nudności czy spadku masy ciała. Rozległe eliminacje są również źródłem dodatkowego stresu, przyczyniają się do poczucia izolacji i wyobcowania, na każdym kroku przypominają o chorobie.

Co istotne, aż tak skrajne eliminacje nie są również potrzebne. Kluczowe znaczenie ma nie sam słodki smak, ale kompozycja i skład posiłku oraz jego dopasowanie do aktualnego stanu zdrowia i tolerancji przewodu pokarmowego. Wsparcie żywieniowe Pacjenta onkologicznego ma również na celu poprawę komfortu, wprowadzenie różnorodnych smaków do codziennej diety.

Dlatego zachęcam do takich urozmaiceń - odpowiednio zaplanowany posiłek deserowy może być zarówno źródłem przyjemności, jak i wartościowym elementem diety, który ułatwi pokrycie zwiększonego zapotrzebowania na energię i białko.

Materiał ma charakter edukacyjny i nie stanowi indywidualnej porady dietetycznej.

Wielkość porcji oraz dobór składników składników powinny być dostosowane do indywidualnego zapotrzebowania energetycznego, stanu zdrowia, prowadzonego leczenia, tolerancji ze strony przewodu pokarmowego oraz struktury całodziennego jadłospisu.

Wysokobiałkowe placuszki twarogowe na diecie lekkostrawnej - składniki na ok. 3-5 porcji

ser twarogowy półtłusty * bez laktozy - 1 kostka / 250 g
jajka / * białka jaj - 3 sztuki
mąka orkiszowa jasna typ 500-700 * lub mąka pełnoziarnista - 1 szklanka / 120-130 g
jogurt naturalny, ok. 2-4% tłuszczu * bez laktozy - ok. pół szklanki / 120-130 g + opcjonalnie do podania
mleko 1-2% tłuszczu * bez laktozy - 100 ml
proszek do pieczenia - 1,5 łyżeczki
erytrytol / ksylitol / * cukier - 1-2 łyżki, szczypta soli
owoce - duszone / gotowane * lub surowe / mrożone / sezonowe - u mnie mrożone wiśnie, duszone na patelni do miękkości z dodatkiem erytrytolu - około garść owoców na porcję lub w zależności od tolerancji i apetytu porcja może być większa lub mniejsza
opcjonalne dodatki - w zależności od preferencji np. ziarenka wanilii, cynamon, kardamon

* w zależności od tolerancji indywidualnej

Wysokobiałkowe placuszki twarogowe na diecie lekkostrawnej - sposób przygotowania

W misce rozgnieć dokładnie ser twarogowy. Ser powinien mieć miękką, wilgotną konsystencję (w przeciwieństwie na przykład do chudych, suchych serów twarogowych). Dodaj jogurt, jajka, mleko i olej. Dokładnie wymieszaj.

W osobnej misce wymieszaj mąkę z dodatkiem proszku do pieczenia, szczypty soli i wybranego słodzidła. Całość dodaj do mokrych składników i jeszcze raz wszystko dokładnie wymieszaj.

Na średnio rozgrzaną patelnię nakładaj małe porcje ciasta, najlepiej nie większe, niż się zmieści w jednej łyżce. Placuszki następnie 'duś' pod przykryciem. Kiedy na powierzchni pojawią się bąbelki (po około 2 minutach) i masa zacznie delikatnie tężeć od góry - przewracaj placuszki na drugą stronę.

Placuszki smaż na patelni do naleśników - można smażyć 'na sucho' lub smarować odrobiną oleju - przy pomocy pędzelka lub ręcznika papierowego.

Staraj się nie przypiekać / nie rumienić za bardzo placuszków na powierzchni. W tym celu temperatura 'duszenia' powinna być umiarkowana, w przeciwieństwie do tego, jak na przykład rozgrzewamy temperaturę przy robieniu naleśników.

Placuszki zjedz z dodatkiem owoców / dodatkowej porcji jogurtu. Najlepiej smakują na ciepło. Można delikatnie odgrzać w razie przygotowania większej ilości 'na później'.

Wysokobiałkowe placuszki twarogowe na diecie lekkostrawnej - omówienie z perspektywy dietetyka onkologicznego

Niektóre ze składników oznaczyłam gwiazdką - dieta lekkostrawna to jedynie ogólne zasady, dobór produktów najlepiej dopasować do indywidualnej sytuacji.

Oznacza to, że niekiedy będą potrzebne dodatkowe ograniczenia, np.

w wyniku rozwoju nietolerancji laktozy i związanych z tym dolegliwości - należy dodatkowo ograniczyć ten składnik w diecie
przy biegunkach należy unikać dodatku słodzików, szczególnie poliole (ksylitol, niekiedy również erytrytol, choć czasami jest lepiej tolerowany) mogą nasilać dolegliwości
biegunki to również wskazanie do eliminacji owoców surowych, pomocne może być dodatkowo usuwanie skórek, pestek

Czasami będzie to rozszerzenie asortymentu produktów - np. przy dobrej tolerancji wskazana jest mąka orkiszowa pełnoziarnista w zamian za jasną, owoce surowe w zamian za takie poddane obróbce termicznej / czy pozbawione skórek / pestek.

Produkty mleczne - na co powinien zwracać uwagę Pacjent onkologiczny podczas leczenia

U Pacjentów onkologicznych, szczególnie podczas chemioterapii / radioterapii, po zabiegach na przewodzie pokarmowym - często rozwija się nietolerancja laktozy. Najczęściej występujące objawy to wzdęcia, dolegliwości bólowe i ogólny dyskomfort po posiłkach mlecznych o różnym stopniu nasilenia. Bardzo często pojawiają się biegunki. Niekiedy biegunka może pojawiać się dopiero po kilku godzinach lub kolejnego poranka, przy znacznie nasilonej nietolerancji laktozy - biegunka może wystąpić natychmiastowo nawet po niewielkiej porcji nabiału.

Nietolerancja laktozy jest wskazaniem do wymiany produktów mlecznych na odpowiedniki bez laktozy, natomiast chciałabym w tym miejscu zwrócić uwagę na pewną pułapkę z tym związaną. Mianowicie część Pacjentów decyduje się całkowicie wykluczyć nabiał, w zamian wprowadzając do diety produkty roślinne, jak jogurty kokosowe czy migdałowe.

Niestety - w tych produktach zawartość białka jest śladowa. Nabiera to szczególnego znaczenia w sytuacji, kiedy zapotrzebowanie na białko jest znacznie większe, niż w standardowej diecie. Tak jest właśnie u Pacjentów onkologicznych (tutaj można przeczytać więcej na ten temat: Czy dieta pacjenta onkologicznego powinna być bogata w białko?).

Produkty mleczne - zamienniki roślinne?

Z racji na zwiększone zapotrzebowanie na białko i niższą / lub bardzo niską zawartość tego makroskładnika w większości produktów roślinnych - nie jest zalecane, aby wymieniać produkty mleczne (mleko, sery, jogurty) na roślinne w proporcji 1:1.

Dodatek produktów roślinnych do zbilansowanych posiłków - jak najbardziej, jednak nie w sytuacji, kiedy będzie to przyczyną niedoboru białka w diecie.

Z produktów roślinnych jedynie produkty sojowe mają porównywalną zawartość białka do mleka krowiego czy produktów takich jak jogurty naturalne. Nie zastąpimy natomiast łatwo tymi produktami (pod kątem zawartości białka) sera twarogowego / jogurtów wysokobiałkowych typu skyr. Wymaga to odpowiedniego dopasowania porcji / fortyfikacji diety w preparaty wysokobiałkowe.

Dlatego - jeśli nie jesteś pod opieką dietetyka - najbezpieczniej jest nie ryzykować - nie wymieniaj samodzielnie produktów mlecznych - nie są dobrym źródłem białka.

O mnie

mgr Justyna Bielka-Grocka, dietetyk onkologiczny, absolwentka Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu i Akademii Leczenia Żywieniowego POLSPEN.

Od wielu lat wspieram Pacjentów onkologicznych - prowadzę żywieniowo przed leczeniem (prehabilitacja), w trakcie terapii przeciwnowotworowej oraz po jej zakończeniu (rekonwalescencja po przebytym leczeniu, dietoprofilaktyka).

Mam nadzieję, że materiały, które znajdziesz na blogu, będą dla Ciebie wsparciem i pomocą w codziennym odżywianiu.

Jeśli potrzebujesz indywidualnie dopasowanych zaleceń i planu żywieniowego, zapraszam do konsultacji indywidualnych.

Konsultacje indywidualne i plany żywieniowe - oferta

Blog - wszystkie artykuły i przepisy

Strona główna

Inne przepisy z kategorii

Żywienie w chorobie nowotworowej

Zarezerwuj konsultację

Konsultacje indywidualne

oferta i cennik

justynabielka.dietetyk@gmail.com

jmkbielka@gmail.com